Mateusz, nisko urodzony i wychowany wśród arystokratów sierota cierpi z powodu zakazanej miłości, podczas gdy trzy narody walczą o kontrolę nad jego okolicą na przestrzeni 40 lat.

I skrzypce przestały grać

Jest rok 1943. Mirgowie, Cyganie z Warszawy, dowiadziawszy się o narastających represjach hitlerowskich wobec Cyganów, przybywają do Brześcia by ostrzec mieszkających tu rodaków i nakłonić ich do ucieczki na Węgry. W tym samym czasie, Niemiec Krüger proponuje społeczności cygańskiej przeniesienie na inny teren, gdzie mogliby pracować dla dobra III Rzeszy. Mimo różnic zdań rada starszych postanawia przedrzeć się na Węgry..